Prifysgol Leeds

Cyfweliad Monitro Prifysgol Leeds

Cyfweliad Monitro Prifysgol Leeds

Adroddiad gwerthuso ar weithdai ym Mhrifysgol Leeds ar gyfer peilot Communication Access UK

Mae Communication Matters wedi bod yn falch iawn o sefydlu partneriaeth â Phrifysgol Leeds i dreialu’r pecyn hyfforddi ar gyfer prosiect Communication Access UK.

Mae Prifysgol Leeds wedi cynnal cynhadledd flynyddol Communication Matters ers 2013. Mae’r gynhadledd hon yn denu hyd at 400 o gynrychiolwyr gan gynnwys hyd at 50 o bobl gydag anghenion lleferydd, iaith a chyfathrebu a all fod yn defnyddio Cyfathrebu Estynedig ac Amgen neu beidio. Roedd y tîm digwyddiadau dros amser wedi dod yn fwy ymwybodol o’r angen am well hyfforddiant i staff er mwyn sicrhau eu bod yn gallu cynnig cymorth priodol.

Cyflwynwyd pedwar gweithdy gyda 16-18 o gynrychiolwyr ym mhob un i staff Prifysgol Leeds yn ystod mis Mawrth 2017. Cynhaliwyd y gweithdai am 3 awr yr un yn ystod bore a phrynhawn 9 Mawrth a 21 Mawrth 2017. Roedd y pynciau a drafodwyd yn cynnwys beth yw cyfathrebu, achosion anawsterau cyfathrebu, nodi beth sy’n gwneud rhyngweithio cyfathrebu da ac adnoddau i gefnogi cyfathrebu yn y gweithle.

Roedd y staff a fynychodd o’r Gwasanaethau Arlwyo, y Swyddfa Gynadledda, Gwasanaethau i’r Anabl, Cyfleoedd Cyfartal a Gwasanaethau Preswyl yn bennaf.

Y lleoliad oedd yr ystafell gyfarfod yn Neuadd Storm Jameson yn y Brifysgol a drefnwyd mewn arddull theatr.

Y cyflwynwyr oedd Catherine Harris (cydlynydd prosiect Communication Access UK) gyda chymorth Nathan Popple, Sam Knapp a Helen Quiller sydd i gyd yn defnyddio Cyfathrebu Cynyddol ac Amgen (AAC). Roeddent wedi derbyn hyfforddiant o’r blaen fel cwsmeriaid dirgel a chyflwynwyr gweithdai.

Gofynnwyd i’r cynrychiolwyr raddio’r Lleoliad, Amseru, Cynnwys, Arddull Cyflwyno, Cymhorthion Gweledol a Thaflenni ar raddfa sgorio 0-5. Y sgoriau a ddangosir yw sgoriau cyfartalog yr holl gynrychiolwyr ym mhob gweithdy.

Roedd yr adborth o bob gweithdy fel a ganlyn:

 

Roedd yr adborth yn galonogol iawn gyda phob un ond un cynrychiolydd yn dweud eu bod wedi gwerthfawrogi’r cynnwys ac wedi dysgu pethau newydd. Gwerthfawrogwyd y cynnwys a’r arddull cyflwyno ac roedd yn ymddangos yn briodol ar gyfer proffil y cynrychiolwyr. Nodwyd mai’r cyfle i glywed gan ddefnyddwyr Cyfathrebu Estynedig ac Amgen oedd un o elfennau mwyaf defnyddiol y sesiwn. Cafwyd adborth adeiladol am y cymhorthion gweledol a’r taflenni a newidiwyd y rhain rhyw ychydig rhwng 2 ddiwrnod y gweithdai. Er bod y rhan fwyaf o’r cynrychiolwyr yn teimlo bod yr amseru’n iawn, roedd teimlad y gellid cyflwyno’r cynnwys mewn gweithdy 2 awr, ac y gallai hynny fod yn fwy cyfleus i fusnesau wrth iddynt drefnu hyfforddiant. Unwaith yr oedd y symbol wedi ael ei ddewis, ni fyddai angen mewnbwn a chyfranogiad am ymgynghoriad y symbol o fewn y sesiwn. Ar y cyfan roedd cytundeb bod yr ystafell yn eithaf bach ac roedd yn eithaf clòs yno, yn enwedig ar gyfer sesiwn prynhawn 21 Mawrth. Awgrymwyd pe bai ystafell fwy yn cael ei defnyddio yna gellid ei threfnu ar ffurf caffi a fyddai’n addas i elfennau trafodaethau partner a grŵp y cynnwys. Roedd yn dda cael coffi a the cyn ac yn ystod y sesiwn.

Rhai sylwadau gan gyfranogwyr

‘Roedd y gweithgaredd torri’r garw yn dda iawn o ran tynnu sylw at ba mor anodd y gall cyfathrebu di-eiriau fod’

‘Roedd y gweithgaredd torri’r garw ychydig yn lletchwith!’

‘Roedd fideo o arfer da yn arbennig o ddefnyddiol’

‘Agorwyd fy llygaid i sut y gellir gwella cyfathrebu’

‘Atebion cyflym defnyddiol’

‘Roedd y cyfan yn ddefnyddiol – mae cael eich herio yn beth da, yn enwedig os ydych chi’n ffansio eich hun fel cyfathrebwr da!’

‘Gwnewch yn siŵr bod gennych bapur a beiro i ysgrifennu pethau i lawr’

Pwyntiau dysgu

Peidio â bod ofn gofyn i rywun beth yw eu hoff ddull cyfathrebu

Pwysigrwydd aros nes bod rhywun wedi gorffen

Bod yn amyneddgar – gan sylweddoli pa mor hir mae’n ei gymryd i rywun sy’n defnyddio Cyfathrebu Estynedig ac Amgen gyfathrebu mewn ‘amser real’

Peidio â phoeni am ofyn i rywun ailadrodd

Gwerth arwyddion da

Sefydlu sut mae rhywun ag anhawster cyfathrebu yn cyfathrebu Ie a Na

Angen edrych ar eich gwasanaeth eich hun gyda llygaid newydd i weld beth allai fod yn well

Byddai’n dda cynnwys hyfforddiant ar reoli ymholiadau ffôn yn ogystal ag wyneb yn wyneb

Sylwadau

‘Mwy am rôl gweithwyr cymorth’

‘Mwy gan ddefnyddwyr Cyfathrebu Estynedig ac Amgen’

‘Mae hwn yn brosiect cyffrous ac mae’n dda bod yn rhan ohono’

‘Rydyn ni’n siarad am gydraddoldeb mynediad ac ati ond mae cyfathrebu yr un mor bwysig’

‘Yn berthnasol iawn i fusnesau a sefydliadau sy’n canolbwyntio ar wasanaeth’

‘Diolch – mae’n hanfodol bod prosiectau fel hyn yn bodoli!’

Gweithdai dilynol

Cyflwynwyd gweithdy ychwanegol yn benodol ar gyfer staff diogelwch cyn cynhadledd flynyddol CM ym mis Medi 2017. Roedd hyn yn canolbwyntio mwy ar senarios. Cynhaliwyd dau weithdy CAUK ychwanegol ar 15 Mai 2018. Yn dilyn yr adborth o weithdai blaenorol, cwtogwyd hyd y gweithdy rywfaint i 2 awr. Canfuwyd mai’r nifer gorau posibl o fynychwyr ar gyfer gweithdy wyneb yn wyneb oedd 10-15 er mwyn sicrhau bod pawb yn cael cyfle i gymryd rhan. Roedd staff yn bresennol o dimau diogelwch, lletygarwch, digwyddiadau a rheoli. Roedd mwy o ffocws ar rannu profiadau a mwy o gynnwys gan ddefnyddwyr Cyfathrebu Estynedig ac Amgen.

Yn y gweithdy bore roedd un defnyddiwr Cyfathrebu Estynedig ac Amgen ac yn y prynhawn roedd dau yn cymryd rhan. Hwyluswyd y sesiynau gan gydlynydd prosiect CAUK.

Roedd y rhaglen fel a ganlyn:

• Croeso a Chyflwyniadau

• Gweithgaredd torri’r garw (cyfathrebu heb siarad)

• Beth yw cyfathrebu? (atgyfnerthu cyfathrebu cyflawn)

• Amodau sy’n effeithio ar gyfathrebu (rhannu profiadau)

• Communication Access UK (symbolau a safonau)

• Fframwaith monitro

• Cwestiynau a gwerthusiad

Gwerthuswyd y sesiynau fel o’r blaen. Roedd cyfanswm o 20 o gynrychiolwyr (19 o’r brifysgol ac un gweithiwr cymorth a gwblhaodd y gwerthusiadau) Sgorio allan o 5

 

Ymatebion ansoddol

Mwyaf defnyddiol

Dywedodd 17 o bobl fod cynnwys defnyddiwr Cyfathrebu Estynedig ac Amgen yn ganolog i effeithiolrwydd y sesiwn.

Lleiaf defnyddiol

Cefndir datblygu’r symbol. Byddai’n braf cael fersiwn y DU o’r ffilm

Beth ydych chi wedi’i ddysgu am CAUK

Cefndir i’r Ymgynghoriad. Angen ei fabwysiadu yn y DU. Mae safonau’n sail i’r symbol

Pwynt dysgu i’w gofio

Pwysigrwydd amser, amynedd, gofyn sut orau i gyfathrebu. Sefydlu Ie/ Gofyn am ailadrodd

Sylwadau eraill

Cais am daflen â chrynodeb i’w defnyddio wrth raeadru gwybodaeth i dimau staff. Trafodaeth ynghylch acronymau posibl i gefnogi hyfforddiant. Yr acronym a ffefrir oedd TALK (TIME, ASK, LISTEN, KEEP TRYING) acronymau eraill a drafodwyd oedd SPEAK a RESPECT.

CASGLIAD

Mae cyfanswm o dros 100 o staff bellach wedi mynychu’r gweithdai hyfforddi peilot ac wedi cyfrannu at ddatblygu adnoddau priodol. Adroddwyd gan reolwyr bod y model wyneb yn wyneb yn y lleoliad hwn wedi bod yn werthfawr i’r timau a gynrychiolir. Gofynnwyd am ragor o weithdai yn hydref 2018.

Byddai cefnogaeth ar gyfer adnodd e-ddysgu ar-lein er y cydnabyddir bod dysgu fel grŵp yn arbennig o addas ar gyfer pwnc fel cyfathrebu er mwyn gallu rhannu profiadau.

Yn dilyn yr hyfforddiant peilot hwn, ac unwaith y bydd y symbol wedi’i lansio’n feddal, bydd adnoddau’n cael eu profi ymhellach gyda ‘mabwysiadwyr cynnar’. Mae mabwysiadwr cynnar yn sefydliad a fydd yn derbyn hyfforddiant, yn arddangos y symbol ac yn helpu i fesur effaith. Mae mabwysiadwyr cynnar wedi’u nodi mewn canolfannau asesu Cyfathrebu Estynedig ac Amgen, Ymddiriedolaethau Iechyd, Canolfannau Addysg Arbenigol a stryd fawr leol. Bydd cael cefnogaeth gan gorff mwy o faint yn allweddol i lwyddiant y cam nesaf.

Mae Communication Access UK yn weledigaeth sy’n parhau i dderbyn cefnogaeth gadarnhaol gan randdeiliaid allweddol gan gynnwys pobl ag anawsterau cyfathrebu, Therapyddion Iaith a Lleferydd a sefydliadau a busnesau sy’n darparu gwasanaethau. Y nod yw gwneud cynnydd, nid perffeithrwydd, newid agweddau a diwylliant er mwyn symud tuag at gymdeithas fwy cynhwysol i bawb.

Catherine Harris

Gweithiwr Prosiect Materion Cyfathrebu ar gyfer CAUK

Gorffennaf 2018